david3g
Michelangelo : David
Beeldhouwkunst
Uit Wikipedia

 

Tabel van beeldhouwkunst naar periode en stijl

 

Stroming Periode Typering Voorbeeld
Prehistorie tot circa 660 v.Chr. Kunst voor sjamanistische handelingen, ter decoratie van gebruiksvoorwerpen, kleding en paardentuigen en als bijgiften in een graven van belangrijke personen. Scythen, Kelten, Germanen Venusbeeldjes - Megalieten - Hunebedden
Egyptisch 3000 v.Chr. Kunst in dienst van goden en doden. Tempelbeelden (koningsbeelden, sfinxen in natuursteen) en grafsculpturen. Minoïsch beschaving: figuurtjes in faïence, brons en ivoor (slangengodinnen, stier, dubbele offerbijl).

Myceense beschaving: ivoor en gebakken aarde.

 Sfinx– Knossos
Grieks 600 v.Chr. – 0 De geïdealiseerde mens. Aanvankelijk strak, symmetrisch en bewegingloos. Nadien naast de naakte atleet ook de geklede gestalte, ook in brons gegoten of in terracotta.

Hellenisme: idealisme evolueert naar naturalisme. Reliëfbeeldhouwkunst: voorstellingen van processies, gevechtstaferelen en godenbijeenkomsten in fries.

 Nikè van Samothrake – Kariatiden – Athene Parthenos – Aphrodite van Cnidus
Romeins 270 v.Chr. – 400 n. Chr. Het realistische portret en het historisch reliëf.

Portretbeeld in functie tot de gemeenschap, d.w.z. met machtssymbolen, uniform, toga. Vaak in een nis geaccentueerd Historisch reliëf op triomfbogen, gedenkzuilen, monumenten of sarcofagen: historische en/of politieke werkelijkheid.

 Kolos van Nerva – Zuil van Trajanus – Marcus Aurelius
Byzantijns 600 - 800 Aansluiting op het laathellenisme. De mozaïeken vervangen de tweedimensionale beeldhouwkunst. Ivoorreliëfs – Barberini-diptiek – Triptiek van Harbaville
Karolingisch 750 – 960 Romeinse en Byzantijnse voorbeelden worden aan de Germaanse ambachtelijkheid verbonden, waarbij men aldus de Karolingische renaissance beleeft: religieuze voorstellingen in edelsmeedwerk, ivoorsnijwerk en bronsgietwerk. Paleiskapel Aken
Ottoons 700 – 1000 Bij de Ottoonse renaissance, onder Otto de Grote, worden aan de Karolingische bouwwijze Byzantijnse arcaden en kapitelen toegevoegd. Borobudur
Romaans 800 – 1200 Rondbogenstijl ontwikkeld uit de Romeinse bouwwijze. Cluny – Doornik – Maastricht – Worms
Gotisch 1240 – 1400 Spitsbogenstijl, genoemd naar Giorgio Vasari die alle niet-Romeinse kunst "barbaars" of "van de Goten" noemde.

Vlamgotiek: laatgotiek met overdadige versiering.

 Kathedraal van Reims – Kathedraal van Chartres – Claus Sluter
Renaissance 1400 – 1600 Onder impuls van het Humanisme, teruggrijpen naar de klassieke elementen van de Grieks-Romeinse kunst. Donatello– Della Robbia – Michelangelo Buonarotti- Leonardo da Vinci -
Maniërisme 1520 - 1590 Toevoegen in de laat-renaissance van overdreven emotionele elementen aan de ratio van de voorafgaande hoog-renaissance, sinds 1520. Dit leidt tot verhoogd sensualisme. Giambologna – Benvenuto Cellini - Adriaen de Vries
Barok 1600 – 1775 Kunstuiting van de katholieke Contrareformatie, met verheerlijking van het koninklijke absolutisme.

Aanbrengen van overdadige versieringen, in beelden vol beweging, in breedsprakige gebaren, in houding (schroefhoudingen) en drapering.

 Gian Lorenzo Bernini - R. Le Lorrain- E. Bouchardon – Frans Duquesnoy – Artus Quellinus - Rombout Verhulst
Classicisme 1775 - 1840 Afwijzen van Barok- en Rococo-elementen en teruggrijpen naar "rust" en "stilte" als essentie van het "schone". R. Thorwaldsen – Antonio Canova– J.A. Houdon
Romantiek 1825 – 1870 Rede en klaarheid (Classicisme moeten plaats maken voor emotionele waarden (Jean-Jacques Rousseau). In Frankrijk: hartstochtelijke heldenverering en bijna revolutionaire vrijheidsdrang. Fr. Rude – A.L. Barye – J.B. Carpeaux
Sociaal Realisme 1860 – 1900 Accentueren van sociale elementen in houdingen en gebaren. C. Meunier – J. Lambeaux
Impressionisme 1885 – 1920 Poging momentindruk in beeld te brengen door oa. lijnen technisch te verdoezelen. Auguste Rodin – A. Maillol – Rik Wouters – Camille Claudel
Expressionisme 1910 – 1940 Uitdrukken van individuele emotie door accentueren van houdingen. E. Barlach – Mari Andriessen – O. Zadkine – Jozef Cantré – Käthe Kollwitz
Kubisme 1920 – 1940 De dingen in de natuur zijn volgens geometrische vormen opgebouwd. Archipenko – Raymond Ducham-Villon
Abstracte Kunst 1920 Vlakken en lijnen zwakken de directe figuratie af en trachten het abstracte begrip te suggereren. J. Lipchitz – C. Brancusi – Jean Arp – Olivier Strebelle
Kinetisch kunst 1930 Beeld of beeldgedeelten worden in beweging gehouden door externe factoren. A. Calder– J. Tinguely
Surrealisme 1930 Samenbrengen van elementen uit de puur realistische figuratie tot een imaginair irreëel gegeven. Henry Moore – A. Giacometti – René Iché – Roel D'Haese – Rik Poot – Reinhoud D'Haese
Pop Art 1960 Popular Art. De trivialiteit van de consumptiemaatschappij wordt geaccentueerd Andy Warhol – Niki de Saint Phalle – David Mach
Hyperrealisme 1960 Realisme weergegeven met fotografische nauwkeurigheid, veelal in polyester. Jacques Verduyn - Duane Hanson
Nouveau Réalisme 1960 Afwijzing van het conformisme bij de abstracte kunst. Poging zich te integreren in de technologische realiteit van de hedendaagse wereld. César - Arman
Performance 1960 Theatraal en grensverleggend; zich bekommerend om de ruimte en zich bezinnend op de menselijke conditie. 'Zingende sculturen' en Sociale Plastiek. Antony Gormley – Jan Fabre – Anish Kapoor – Thierry de Cordir - Gilbert en George – Joseph Beuys
Assemblage-kunst 1970 Samenbrengen van hetrogene, vaak afgedankte gebruiksvoorwerpen, of gedeelten ervan, tot nieuw origineel beeld. Christo - Vic Gentils – Camiel Van Breedam – Panamarenko– Leo Copers - Henck van Dijck
Plasticisme 1970 Het puur plastische primeert Fernando Botero

Westerse beeldhouwkunst naar periode

Oud-Griekse kunst

Een bekend voorbeeld van de Oud Griekse Beeldhouwkunst is het beeld de Venus van Milo in het Louvre in Parijs Ander Oud-Griekse beelden zijn:

  • Nike van Samothrake, Dame van Auxerre, De stervende Galliër, Kore, Kouros, Lacoöngroep.

 Romeinse kunst

Alhoewel er gelijkenissen zijn tussen de Romeinse beeldhouwkunst en de Griekse zijn er verschillende kenmerken. In de klassieke Griekse kunst (voor het Hellenisme) wordt de mens vaak geïdealiseerd weergegeven, terwijl de Romeinen meer streefden naar realisme. Net als de oude Grieken gebruikten de Romeinen zowel brons als marmer.

In de Romeinse wereld werden concrete burgers of keizers vaak afgebeeld met een hoge graad van realisme. Mannelijke figuren komen vaker voor dan vrouwelijke, alhoewel uit de periode van de Flavische keizers ook vrouwenportretten met een zeer geraffineerde weergave van het kapsel bewaard zijn.

Enkele beroemde sculpturen die historische figuren voorstellen:

  • Brutus de Oudere, brons, eerste kwart 3e eeuw voor Chr., Musei Capitolini, Rome.
  • Augustus van de Prima Porta, marmer, eerste kwart van de 1e eeuw na Chr., Musei Vaticani, Rome.
  • keizer Commodus als Hercules, marmer, rond 185 na Chr., Musei Capitolini, Rome.

In de periode van het keizerrijk wordt architectuur en sculptuur gecombineerd in triomfbogen of zuilen. De bekendste triomfbogen zijn die van Titus, van Constantijn en van Septimus Severus op het Forum Romanum. Keizer Trajanus richtte te Rome een 30 meter hoge zuil op, versierd met reliëfs om zijn veldtochten tegen de Daciërs te vereeuwigen.

Soms is de Romeinse beeldhouwwerk schematisch of dient ze als decoratie. Als er goden worden afgebeeld is er vaak een centrale god die de lengte van een mens heeft en daarbij een klein kind, Eros de god van de liefde, die deze god trouw bijstaat.

Renaissance

We onderscheiden in de Renaissance de periode van de Vroege Renaissance (beeldhouwkunst) en deHoog-Renaissance (beeldhouwkunst).

Bekende beeldhouwers uit de Renaissance zijn: Michelangelo en Donatello

Gotische beeldhouwkunst

In de 14e eeuw ontstonden zuilachtige beelden bij voorgevels van kathedralen. Bekende voorbeelden zijn;

  • Heiligen bij de kathedraal van Chartres bij het portaal van de westgevel
  • ‘’De Ridder van Bamberg’’, 1236 en de ‘’Stichters’’ circa 1249 bij de Kathedraal van Naumburg
  • ‘’Portico de la Gloria’’, 1188 gemaakt door Mateo de Compostela in de Kathedraal van Santiago de Compostela 
  • ‘’Maagd Maria en de heilige Elizabeth’’, 1260 bij de kathedraal van Reims
  • ‘’Maria en kind’’, 1305 1306 van Giovanni Pisano  in de kathedraal vanSiena

Bekende gotische beeldhouwers zijn:

Arnolfo di Cambio, Nicola Pisano, Giovanni Pisano

Beeldhouwkunst in de negentiende eeuw

Kunstenaars in de 19e eeuw begonnen te werken voor openbare instellingen en kregen opdrachten van rijke middenstanders. Portretten en standbeelden werden populair.

Beeldhouwkunst in de twintigste eeuw

Tal van nieuwe ontwikkelingen: modernisme, pop art, sociale plastiek, arte povera, land art, plasticisme, postmodernisme

Henry Moore, Giacometti, Ed Kienholz, Fernado Botero, Christo