 |
Barok
De oorspronkelijke betekenis van het woord 'barok' was grillig, ongewoon, absurd. In het tijdperk van zijn grootste bloei, de 17de eeuw, was de barok echter in het geheel geen gril, maar de officiële hofstijl van kerk en staat, beschermd en bevorderd door praalzuchtige kerkelijke en wereldlijke vorsten.
De term barok wordt in de kunstgeschiedenis gebruikt voor een stijl die de gehele 17de en de eerste decennia van de 18de eeuw heefy beheerst. Geografisch is de barok in die periode in vrijwel geheel Europa en in Latijns Amerika toegepast, met dien verstande dat de ontwikkeling en de populariteit ervan van land tot land verschilden. Want niettegenstaande een gemeenschappelijke oorsprong, heeft de barok zich in ieder land op eigen wijze geopenbaard.
De redenen voor deze verschillen zijn zowel van geografische als van historische aard. De barok ontstond in het begin van de 17de eeuw in het pauselijke Rome, niet zoeer als een duidelijk definieerbare stijl, dan wel als een tendens zichtbaar in alle kunstvormen. Een tendens die zich in korte of langere tijd, afhankelijk van de afstand tot hjet moederland Italië, over de rest van Europa en Latijns Amerika verspreidde. Zo zien we hoe in het begin van de barokperiode Italië, en meer in het bijzonder Rome, voorop loopt in deze nieuwe ontwikkeling van de kunsten. Tegen het midden van de 17de eeuw heeft Rome echter haar suprematie op kunstgebied verloren : Frankrijk geeft dan de toon aan en zal dit blijven doen. ...
Theoretisch beschouwd, was een wezenlijk kenmerk van de barokkunst haar dubbelzinnigheid. Barokkunstenaars noemden zichzelf de erfgenamen van de renaissance en beweerden dat zij daar de normen van hadden overgenomen, maar in werkelijkheid deden zij die normen niet alleen in de geest, maar ook in de praktijk, systematisch geweld aan. Renaissance betekent: evenwicht, gematigdheid, red, logica; barok daarentegen: beweging, verlangen naar verbnieuwing, hang naar het oneindige, voorliefde voor contrasten, lichteffecten en voor een gedurfde combinatie van verschillende takken van kunst. Zo gematigd en ingetogen als de renaissance was, zo exuberant en theatraal was barok.
uit: Hoe herken ik Barok; Kosmos uitgeverij
